Kartka z kalendarza · Pokrewne Galaktyki · Zajrzyjmy do wnętrza

Pinus sylvestris L. ze Strefy Zamkniętej

Czy słyszeliście o dendrochemicznej analizie drewna? Jest to technika powszechnie stosowana do określania wpływu czynników środowiskowych na zawartości różnych pierwiastków w drewnie w zależności od czasu działania danego czynnika. Z punktu widzenia np. ochrony środowiska, jest to bardzo ważne, gdyż obecność w drzewie wielu pierwiastków w nadmiarze może oznaczać olbrzymie zagrożenie dla rośliny, podobnie z resztą jak i ich niedobór, który także może by skutkiem zanieczyszczeń (nadmiar jednego pierwiastka może „blokować” pobór innego), czyli tak jak w życiu umiarkowanie to podstawa ;).

Będąc jeszcze na studiach miałam przyjemność brania udziału w bardzo ciekawych badaniach wykorzystujących dendrochemiczną analizę drewna.

O katastrofie reaktora jądrowego w Czarnobylu (26 kwietnia 1986r.) chyba wszyscy słyszeli, dzięki współpracy z Kołem Naukowym Leśników miałam możliwość przeprowadzenia analizy składu pierwiastkowego (w tym metali ciężkich) próbek z sosen (Pinus sylvestris L.), które pamiętają tę katastrofę (Strefa Zamknięta). Jako materiał porównawczy wybraliśmy sosny (ten sam gatunek) rosnące na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Analizę składu pierwiastków przeprowadziliśmy z wykorzystaniem spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej (XRF- X-Ray Fluorescence). Tutaj na chwilę się zatrzymam i po krótce opowiem o tej technice. Jeśli nie chcecie się zagłębiać w szczegóły to możecie ominąć następny akapit 😉

Działamy promieniowaniem rentgenowskim na atom pierwiastka, atom pierwiastka jest naładowany dodatkową energią tzn. przechodzi w stan wzbudzenia. Kolejnym krokiem jest wybicie elektronu z powłoki wewnętrznej, w wyniku tego powstaje luka elektronowa. Atom pierwiastka „chce” wrócić do stanu podstawowego z równowagą energetyczną dlatego następuje przeskok elektronu z wyższej energetycznie powłoki, temu przeskokowi towarzyszy wyemitowanie nadmiaru energii – wtórne promieniowanie (fluorescencja), które jest charakterystyczne dla danego pierwiastka. Mam nadzieję, że zbytnio nie nagmatwałam.

W próbkach sosen poszukiwaliśmy obecności kadmu, cezu, rtęci, jodu, ołowiu, polonu, plutonu, skandu i strontu. Niektóre z nich są obecne w szeregach promieniotwórczych, inne są produktem rozpadu cięższych jąder na znacznie mniejsze. Wynikiem badań spektrometrycznych jest tzw. ilość zliczeń dla danego pierwiastka, przypadającego na okres 30 sekund. W trzech spośród czterech analizowanych próbek drewna, pozyskanych z sosen z Czarnobyla wykazano wzrost zawartości plutonu, polonu, ołowiu, rtęci, strontu i kadmu w przedziale czasowym przypadającym na rok katastrofy albo bezpośrednio po niej następującym. To znaczy, że  katastrofa przyczyniła się do zmian zawartości tych pierwiastków w badanym drewnie. Po katastrofie zawartości tych pierwiastków, poza jednym przypadkiem, stopniowo maleją. Nie można tego samego zaobserwować dla próbek referencyjnych pobranych w Polsce na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego.

Udało nam się dokładnie ustalić, który słój drewna odpowiada dacie uruchomienia elektrowni jądrowej – 1977 (zauważalna obecność cezu).

Co Was zaskoczyło w tym artykule?

Jestem głodna Waszych wrażeń 😉

poster Czarnobyl

W tym miejscu pragnę jeszcze raz podziękować 😀

dr inż. Robertowi Tomusiakowi i mgr inż. Wojtkowi Kędziorze (a może już dr ;)) za umożliwienie odkrycia historii zapisanej w tych sosnach.

Jeśli chcielibyście poznać więcej szczegółów zajrzyjcie do źródła.

Źródła:

http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-ac1306b8-aec5-4013-8a57-ce81783d809e/c/E_Sapieja.pdf.

11 myśli na temat “Pinus sylvestris L. ze Strefy Zamkniętej

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.